Muhammed Mustafa SAV

Anasayfa e Kitap Hayatı Fotoğraflar Kitaplar Linkler Ses Nükteleri Şiirler Yazılar Ziyaretçi Salavat English
Türk Şiirinde Hazret-i Peygamber

Türk Şiirinde Hazret-i Peygamber (1860-2011)

Prof. Dr. İsmail Çetişli

Akçağ Yayınları

Peygamberimize dair eser vermiş birçok şair ve eser arasından, 500 şair ve 1600 eseri temel alan çalışmada, şiirler; muhtevâ, yapı, dil ve üslûp açı­larından akademik ama akıcı bir lisanla değerlendiriliyor...

Milletimiz; Âlemin Fahr-i Ebedîsi -sallâllâhu a- leyhi ve sellem- Efendimize derin bir muhabbet, yük­sek bir ihtiram, ulvî bir edebin timsâli.

Geride kalan «Kutlu Doğum Nisanından bu sene; artan bir coşku, muhabbet ve edeple kutlanmış olması da bu hakikatin bir başka tezahürü...

Elbette, bu fevkalâde muhabbet, şiir ve ede­biyatta da tâc oldu... Bilhassa, Tanzimat'a kadar gelen coşkulu, fütuhatlarla dolu, muhteşem mazi­mizde...

Konunun büyüklüğü hâlen Türk edebiyatının tamamını kapsayan akademik bir çalışma yapıl­masına imkân tanımamış. Belki böyle bir faaliyet ancak, bir heyet tarafından başarılabilir.

Prof. Dr. Emine Yeniterçi'nin doktora tezi çalışması olan «Dîvan Şiirinde Na'tlar» adlı eseri, bu dönemle ilgili elimizdeki yegâne çalışma idi...

Prof. Dr. İsmail Çetişli, bu çalışmanın âde­ta devamı mahiyetinde; Tanzimat'tan bugüne 150 yıllık dilimdeki (1860-2011) «Türk edebiyatında Hazret-i Peygamber» mevzuunu işlediği, Akçağ Yayınları tarafından neşredilen, 742 sayfalık, geniş, mufassal bir çalışmayla Türk edebiyatı tari­hine kalıcı bir eser kazandırdı.

Peygamberize dair eser vermiş birçok şair ve eser arasından, 500 şair ve 1600 eseri temel alan çalışmada, şiirler; muhtevâ, yapı, dil ve üslûp açı­larından akademik, fakat Efendimiz'e dair olması hasebiy­le gayet akıcı ve her kesime hitap edici bir lisan ile değerlendi­rilmekte.

Peygamber Efen- dimiz'in isim ve sıfat­larına, doğumundan, hicretine, seferlerin­den vefatına hayatının bütün safahatına, mucizele­rinden mübârek hilyesine; salât ü selâm­lardan şefâate, O'na dair her mevzuda, son 150 yıl­da yazılmış eserlerden seçmeler, iktibaslar, yorum ve değerlendirmeler...

2005'te yayın hayatına başlayarak, bu 150 se­nenin sadece son 7 senesinde eser veren Yüzakı der­gimizde yayımlanan şiirler, bu çalışmada takdire şâyan bir yoğunlukta yer almakta...

Son 150 sene içerisinde Efendimiz'e dair en çok eser veren şair olarak «Hilye-i Şerife» ve na'tlardan oluşan müstakil «En Güzel» adlı eserlerin sahibi Genel Yayın Yönetmenimiz M. Ali EŞMELÎ, tespit edilmekte ve dolayısıyla eserde, Seyrî'nin şiirleri hemen her mevzuda yer almakta...

Yüzakı dergisinde Peygamberimize dair eserleri neş­redilen; M. Nejat Sefercioğlu, Mustafa Tahralı, Mustafa Asım Küçükaşçı, Halil Gökkaya, Hakkı Şener, Recep Yıldız, M. Faik Güngör, Memduh Cumhur, Bekir Çiçek, Hadi Önal, İbrahim Hakkı Uuzun, Bestami Yazgan, Yusuf Dursun, Servet Yüksel, Koksal Cengiz, M. Ali Var, Mahmut Topbaşlı, Şükran Işık, Abdullah Gülcemal, Zahit Genç, Rıfat Araz ve Osman Altaş'ın şiirlerinden örneklerle ve bibliyografya çalışmasıyla eserde yer almakta.

Seçilen şair ve şiirlerin ayrıntılı bir bibliyograf­yasına da yer veren eser; kıymetli yazarın göz nûru döktüğü bir çalışma olarak göze çarpmakta...

Prof. Dr. İsmail Çetişli; eser vesilesiyle Tanzimat sonrasında yaşanan medeniyet krizine rağmen, Peygamber Efendimiz'e dair edebiyatın, varlığını sürdürdüğünü ifade etmekte.

(Yüzakı Dergisi'nin Mayıs 2012 tarihli 87. sayısından alıntılanmıştır)

***

Son on asırlık Türk edebiyatının ana konularından biri Hz. Peygamber’dir. XI. yüzyılda ilk filizini veren bu konu, zamanla kökleşip dal-budak salmış; edebiyatımızın her sahasında (Divan, Halk, Âşık ve Tasavvuf) giderek zenginleşip bir geleneğe dönüşmüştür. Na’t, sîyer, mevlid, şemâil, hilye, hicretnâme, şefaatnâme, mirâciye, regâibiyye, esmâ-i Nebî, mucizât-ı Nebî, gazavât-ı Nebî, ahlâku’n-Nebî, vefâtü’n-Nebî, Muhammediye, kırk hadis, yüz hadis, gibi sadece Hz. Peygamber’e tahsis edilen pek çok tür; bu türlerde kaleme alınmış binlerce eser, Türk edebiyatında başlı başına bir “Peygamber Edebiyatı”nın varlığını açıkça ortaya koyar.

Söz konusu Peygamber Edebiyatı, bir medeniyet krizinin yaşandığı Tanzimat sonrasında da -önemli değişmelerle birlikte- varlığını sürdürmüş ve sürdürmektedir. Elinizdeki kitap, 1860-2011 dönemini kapsayan son yüz elli yıl içinde 500 şair tarafından kaleme alınmış Hz. Peygamber’e dair 1600 şiirin muhteva, yapı, dil ve üslûpları bakımından incelemesini içermektedir.

Kitabın amacı; Tanzimat sonrası Türk şiirinde Hz. Peygamber konusunun kronolojik bir bütünlük, ihtiva ettiği unsurları ayrıntılı biçimde ortaya koyabilecek bir derinlik ve genişlik, sahip olduğu estetik kıymetleri okuyucuya taşıyacak bir duyarlılık içinde ortaya koyabilmektir. Buradan hareketle de Türk milletinin Hz. Peygamber tasavvuru, inancı ve aşkınının çözümlenmesi; Tanzimat öncesi dönemle mukayese edilerek farklılık veya değişikliklerin tespit ve tasviri hedeflenmiştir.

Şiirleri incelenen 500 şairden bazıları; Şeref Hanım, Âdile Hanım, Yenişehirli Avnî, Tahirü’l-Mevlevî, Kenan Rifâî; Âşık Hicranî, Âşık Sümmanî, Âşık Ruhsatî; Ziya Paşa, Namık Kemal, R. Mahmut Ekrem, Mehmet Celâl, İsmail Safa, Mehmet Âkif, N.Fazıl Kısakürek, A.Nihat Asya, N. Yıldırım Gençosmanoğlu, B.Sıtkı Erdoğan, Turgut Uyar, Bahaettin Karakoç, Sezai Karakoç’a, Erdem Bayazıt, Y. Bülent Bakiler, Hilmi Yavuz, Ahmet Efe, A.Vahap Akbaş, Nazım Payam, Nurullah Genç ve M.Ali Eşmeli’dir.

(Yayınevinin sitesinden alınmıştır.)